Tản mạn chuyện đổi tên của những người nhập cư Mỹ

Đối với nhiều người nhập cư hay con cái của họ hồi thế kỷ 19 và 20, có một thông lệ: Đến Mỹ, họ sẽ chọn cho mình một nhân dạng mới.

Charles Stainweg, nhà sản xuất đàn piano có bố mẹ là người Đức, đã đổi tên thành Stainway (một phần vì các nhạc cụ viết bằng tiếng Anh dường như có vẻ cao cấp).

Tom Lee, một nhà lãnh đạo người Tống sẽ trở thành thị trưởng không chính thức của Khu Trung Hoa ở Manhattan, vốn dĩ là Wong Ah Ling.

Anne Bancroft, người sinh ra ở Bronx, từng là Anna Maria Louisa trong tiếng Italia.

Lý do cơ bản rất đơn giản: chấp nhận những cái tên nghe có vẻ Mỹ hơn có thể giúp người nhập cư hòa nhập nhanh hơn, tránh bị phát hiện, phòng ngừa sự phân biệt đối xử hoặc chỉ là để tạo thuận lợi hơn cho việc kinh doanh mà họ hy vọng bắt đầu ở quê hương mới.

Tuy nhiên, ngày nay, hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng thông lệ này gần như đã biến mất. “Nói chung, gần như không ai còn đổi sang tên Mỹ nữa”, Cheryl R.David, cựu chủ tịch Hiệp hội Luật sư Nhập cư Mỹ, cho biết.

Theo các chuyên gia, việc đổi tên bắt đầu giảm trong vài thập niên qua, và có thể tìm được bằng chứng về việc này, nếu chưa xác định được số lượng một cách chính thức, ở bất kỳ tòa án nào của Mỹ.

Tờ New York Times đã kiểm tra hơn 500 đơn xin đổi tên trong tháng 6/2010 tại Tòa án Dân sự ở New York, thành phố với số dân có bố mẹ là người nước ngoài nhiều hơn bất kỳ thành phố nào ở Mỹ. Chỉ một số ít đương đơn đến từ Châu Mỹ Latinh hoặc Châu Á dường như có ý định Anh hóa hoặc giảm bớt ký tự tên họ của họ. (Một vài người Nga hoặc Đông Âu cũng làm như vậy, nhưng số người giữ lại tên họ gốc của gia đình họ cũng nhiều như số người tiếp nhận tên mới).

Phần lớn những người với tên họ dân tộc rõ ràng đã nộp đơn xin đổi tên đã đổi tên sau khi kết hôn (chấp nhận họ của người bạn đời hoặc tạo ra một cái tên gốc lai) hoặc sau khi sinh con (vì con họ được công nhận hợp pháp khi sinh ra là trai hay gái hoặc mang tên của cha/mẹ).

Iyata Ishimabet Maini Valdene Archibald ở Brookly đã đổi tên của bà thành Ishimabet Makini Valdene Bryce. Guo Wi Chan ở Forest Hills, Queens, đã đổi tên ông thành Ryan Guowei Chan. Và sau khi Jing Qiu Wu, ở Flushing, Queens - mẹ của cô con gái Star Jing Garcia 5 tuổi - ly dị, bà đã đổi tên con gái thành Star Rain Wu, bỏ họ của người chồng.

Nhiều người cũng bỏ tên Mohammed, thay vào đó lấy tên Najmul hoặc Hayat. Và một cặp vợ chồng già đã đổi họ từ Islam thành Khan, nhưng họ cho biết họ làm như vậy là theo ý của các thành viên trẻ hơn trong gia đình chứ không phải để đối phó với sự phân biệt đối xử.

Các nhà xã hội học cho biết nước Mỹ ngày nay là một đất nước đa văn hóa hơn

Các nhà xã hội học cho biết nước Mỹ ngày nay là một đất nước đa văn hóa hơn (ví dụ, nghĩ đến chị em nhà Kardashian hay Renée Zellweger, những người mà nhiều thập niên trước có thể đã được khuyến khích Anh hóa tên của họ). Các nhà xã hội cũng nói thêm rằng thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, hòa nhập bằng cách đổi tên đối với người Châu Á hoặc Mỹ Latinh - do đặc điểm thể hình dễ bị nhận biết hơn - không hiệu quả bằng người Châu Âu.

Hơn nữa, ít nhất trong một số trường hợp, hành động quả quyết và những chương trình tương tự đã biến nhân dạng sắc tộc thành tài sản tiềm năng.

Marian Smith, nhà sử học cao cấp từ Sở Công dân và Nhập cư của Mỹ, cho biết, “Nếu bạn đang nói đến năm 1910, áp lực xã hội buộc người dân phải tuân thủ quy phạm mạnh hơn rất nhiều, trong khi ngày nay một người nhập cư đến Mỹ với toàn bộ thẻ căn cước hợp pháp, một bằng lái xe trong túi, một hộ chiếu với một cái tên trên đó. Thay đổi điều này thực sự là cái gì đó rất ghê gớm”.

Douglas S. Massey, nhà xã hội học từ Đại học Princeton, cho rằng, những người nước ngoài mới đến và con cái của họ không còn cảm thấy áp lực phải đổi tên họ lúc, áp lực bắt đầu “trong suốt những năm 1970 và 1980, khi nhập cư ngày càng trở thành một phần cuộc sống của người Mỹ và phong trào quyền công dân hợp pháp hóa niềm tự hào của một nhóm người.

Bạn có thể nộp đơn lên Tòa án tối cao của bang để đổi tên (mức phí 210 USD) hoặc Tòa dân sự (mức phí 65 USD) miễn là bạn tuyên thệ rằng bạn không bị truy nã vì tội hình sự, và không đổi tên nhằm lừa gạt ai đó. Những người nhập cư có thể kiểm tra về đơn xin nhập quốc tịch của họ. (Chính phủ Mỹ cho biết rằng năm 2005 cứ 6 người thì chưa đến 1 người làm như vậy).

Một thế kỷ trước, các đại lý hãng tàu đã đơn giản hóa một số cái tên khi những người nhập cư lên tàu ở Châu Âu. Những cái tên khác được các quan chức nhập cư ở Ellis Island chuyển tử, nhưng ít khi thay đổi. Nhiều người mới đến đã đổi tên của họ một cách hợp pháp, từ Sapusnick thành Phillips (“khó phát âm tên, gây trở ngại cho hoạt động kinh doanh”), Laskowsky thành Lake (“tên cũ không Mỹ chút nào”) và từ Katchka thành Kalin (Katchka trong tiếng Iđit nghĩa là con vịt và cụ thể ông Katchka “gắn liền với sự nực cười và khó chịu vì điều này”).

Thông thường, hầu hết mọi yêu cầu đều được chấp thuận, cho dù năm 1967, một thẩm phán Tòa dân sự ở Brooklyn đã từ chối đổi họ của Samuel Weinberg thành Lansing “vì những lý do công việc tương lai, chẳng hạn những đứa con trai của tôi sẽ không có nguy cơ mang bất kỳ vết nhơ nào”. Tên của ngài thẩm phán là Jacob Weinberg.

Trong thế chiến thứ nhất, một thẩm phán khác ở Brooklyn cũng đã từ chối đơn đổi tên của một người tên Weitz thành Weeks.

Phán quyết của ngài thẩm phán là “Không có lý do hợp lý nào cho phép người Đức che giấu sự thật bằng việc sử dụng, thông qua sự giúp đỡ của tòa án, những cái tên có nguồn gốc Mỹ hoặc Anh…”

Nancy Foner, giáo sư xã hội học ở Trường Hunter thuộc Đại học City ở New York, cho biết: “Trước kia, người Do Thái và Italia đã đổi tên họ, do vậy, mọi người sẽ không nhận ra họ là người Do Thái hay Italia, các trường hợp nổi tiếng là các ngôi sao điện ảnh. Nhưng nếu bạn nghiên cứu đặc điểm hình thể của những người không phải là người da trắng - ví dụ, Đông Á hoặc da đen - việc thay đổi họ của bạn sẽ không tạo ra sự khác biệt. Betty Joan Perske trở thành Lauren Bacall, và hầu hết mọi người không biết bà là người Do Thái; nhưng dù sử dụng bất kỳ cái tên nào, Lena Horne vẫn là người da đen”.

Lisa Chang, 28 tuổi, phụ trách thu xếp các trang quảng cáo trực tuyến, cha mẹ đến từ Triều Tiên đến Mỹ năm 1976, dự định sẽ cưới một người đàn ông Triều Tiên, nhưng quyết định giữ lại tên thời con gái khi cưới một người Caucase.

Chang cho biết: “Tôi cảm thấy rằng tôi sẽ mất đi một phần của chính mình và di sản Triều Tiên của tôi, và cảm thấy không phải với tên họ của gia đình tôi. Không ai thực sự bảo tôi phải đổi tên họ, nhưng tôi cảm thấy áp lực từ bố mẹ chồng tương lai của tôi”.

Marija Sajkas, 40 tuổi, nhân viên chăm sóc y tế đến từ Nam Tư cũ (Yugoslavia) 7 năm trước, đã chấp nhận lấy tên họ của chồng bà người Bosnia, Tomic - một phần vì tên này dễ phát âm hơn. “Tôi thật may mắn có được người chồng tuyệt vời với một cái tên có thể phát âm được”.

Thậm chí ngày nay, việc tìm chính xác cái tên có thể dùng được - một âm hoặc không - có thể là một vấn đề. Không lâu trước đây, David M. Glauberman, giám đốc quan hệ công chúng Manhattan, cảm thấy chán và mệt mỏi khi phải đánh vần tên mình mỗi lần để lại lời nhắn qua điện thoại. Để thay đổi, ông đã đổi tên thành Grant. Lần đầu tiên ông để lại lời nhắn, một thư ký hỏi “Grand kết thúc là “d” thay “t” ?”.

---

Ông của tác giả bài viêt này, Sam Roberts, đến Mỹ với tên Samuel Rabinowitz. Đầu tiên họ của gia đình ông được đổi thành Rubin, sau đó thành Roberts.

Hữu Thanh

Theo NYTimes